Kim Sorumlu?
Bu yazı kuru temizleme ve hazır giyim endüstrisinin sorumlu olduğu
kuralları ve kuru temizlemede en çok ortaya çıkan sorunları
aktarmaya çalışıyor.
Problem Nedir?
"Ceketimi kuru temizlemeye verdim. Düğmesiz olarak geri geldi."
"İmitasyon deri ceketimin temizliğini yaptırdım. Rengi solmuş,
deforme olmuş ve yer yer soyulmuş olarak geri geldi."
"Perdelerim çok güzeldi fakat kirlenmişti. Temizlemeye verdim. Rengi
grileşmiş olarak bana döndü."
"İpek elbisemi geri aldığımda mavileri ve beyazları birbirine
geçmişti."Bu gibi ifadeler kuru temizlemede sorun yaşayan kişiler tarafından
hep anlatılır. Giysileri veya ev tekstili ürünleri hasar görmüştür
ve sorumluyu bilmek isterler.
Oysa çoğu üründe kuru temizleme yapılır ibaresi olmasına rağmen
üretimden kaynaklanan ve bu aşamada kontrolü yapılmamış bir işlem
mevcuttur. Bu sorun üretici firma ile irtibat kurmayı gerektirir.
Bazen de kullanımdan kaynaklanan hatalar bu sorunları yaratır.
Yasalarımız Neyi Öngörür?
Kıyafetlerin üretim aşamasında tüm etkenlere karşı dayanıklılık
(ışık, güneş, yağmur, sürtünme vb.) temizleme saflık (yıkama, kuru
temizlemeye ve ısıya) testlerinin yapılmış olması gereklidir. Ürün
satışa sunulmadan önce yıkama ve kuru temizleme saflıkları,
dayanıklılıkları ölçülmeli ve etiketlerinde mutlaka belirtilmelidir.
Etiket kumaşın ve ipliğin oluşumunda kullanılan oranları yapısını
aksesuar ve düğmelerin yapısını ve tüm bunların suya ve kuru
temizlemeye dayanıklılığını bildirmeli yıkama ve temizleme
önerilerini içermelidir. Kuru temizleme firması ise tüm bu
etiketteki bilgiler doğrultusunda işlem yapmalıdır. İşlemler etiket
talimatı doğrultusunda uygulandığı halde sorun oluşuyor ise bu
üreticinin hatasıdır.
Giysilerde kullanılan aksesuarlarda benzer sorunlar yaratabilir
(fermuar, düğme, pul, payet, boncuk, baskı, nakış vb.) Kuru
temizleme çözücüsüne dayanıklı imal edilmeyen aksesuarların
parlaklığı kaybolabilir. Kumaşa dikilmeyip yapıştırılan
aksesuarların yapışkanları yok olabilir. Bu nedenle giysinin kuru
temizleme yapılabiliyor olması için aksesuarlarında mutlaka kuru
temizlemeye dayanıklı olması gereklidir.
Giysilerdeki imitasyon deri parçaları ana kumaşın temizliği ile
uygun ve aynı orantılı olmalıdır. İmitasyon deri kuru temizlemeye
dayanıklı üretilmediği taktirde bazen ilk, bazen birkaç seferden
sonra deforme olacaktır.
Bu sorunlar gerçek deri ve süetlerin bakım ve temizliğinde de
yaşanabilir. Bu sorunların çoğu üretim aşamasında derinin yüzeyinde
kullanılan dolgu ve katkı maddelerinin doğru kullanılmamasından
kaynaklanır(Üretim aşamasında, bu tür maddeler bazen deri ürünlerin
kusurlarını kamufle etmek amaçlı kullanılır). Ne yazık ki deriler
için etiket şartnamesi geçerli değildir. Deri temizliği özel
temizleyici ve bakım malzemeleri ve uzman bir hizmet gerektirir.
Giysilerin kuru temizlemeye getirilmesinin en büyük nedeni
lekelerdir. Leke çözücülerin büyük bir kısmı ise su bazlıdır. Eğer
oluşmuş olan leke de su bazlı bir leke ise (meyve suyu, karışık
içkiler vb.) leke kolayca çıkar. Fakat lekenin oluştuğu kumaşın
boyası da su bazlı bir boya ise leke çözücü kumaşın rengini açabilir
ve renklerin birbirine geçmesine neden olabilir. İpek elbisede
(yukarıda bahsi geçen) ortaya çıkan sorun da budur.
Profesyonel leke söküm teknikleri evlerde uygulananlara oranla çok
daha güvenli ve başarılıdır. Fakat leke çözücülerin gücü kumaşın
boyama tekniği ile sınırlıdır. Bazen azami dikkat gösterilse bile
boya transferi söz konusudur. Açıkça su bazlı boya kullanımında
bunun kimyasal dayanıklılığı üreticinin sorumluluğu altındadır.
Üreticiden kaynaklanan diğer problemler şunlardır;
- Çözücülerde ( solvent ) çözünen boyalar akar ve solar
- Solvent ve suda talimat dışı uygulamalar harici bedensel büyüme ve
daralmalar
- Mevcut parlaklığın gitmesi matlaşma ve yüzeysel parlaklığın oluşması
- Işık ve atmosferik gazlara karşı hassas boyaların değişimi
Bazı hasar ve bozulmalar kuru temizleme işleminden önce belli
olmazlar. Örneğin perdelerin dışa bakan ve güneş ışığına çok uzun
süreler maruz kalan dış yüzeyindeki dokular zayıflar. Kuru temizleme
veya yıkama ile mekanik işleme tabi tutulan bu perdelerin çapraz
örgü liflerindeki bu zayıf bölümler su veya kimyasal ile yok
olabilir. Bu tür ürünlerin güneş ışığına karşı dayanıklılıkları
kumaştan kumaşa değişir. Bununla birlikte ortalama ömürleri 4
yıldır. Bazı durumlarda üretim veya kullanım hatası dışında kuru
temizleme yapan firma da sorumludur. Kendisinin neden olduğu
sorunlarda firma başarılı bir çözüm getirmelidir.
Böyle şüphe götürür durumlarda size her türlü
açıklayıcı bilgiyi vermekten memnun olacağız.
